ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΔΟΜΕΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΣΥΝΕΧΕΙΕΣ ΣΤΟΥΣ ΟΡΕΙΝΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ
ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΚΕ.ΔΙ.ΒΙ.Μ. (ΚΕΝΤΡΟΥ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ
Το θερινό σχολείο δίνει 1 ECTS (Ευρωπαϊκό Σύστημα Μεταφοράς και Συσσώρευσης Διδακτικών Μονάδων) με την επιτυχή παρακολούθησή του! Το θερινό σχολειο θα διεξαχθεί στις πρόσφατα ανακαινισμένες εγκαταστάσεις του Πολιτιστικού Κέντρου Δελβινακίου (πρώην Αρρεναγωγείο - Παρθεναγωγείο Δελβινακίου, κτήριο του 1874) και στον Συνεδριακό χώρο του Λυκείου Πωγωνιανής.
ΠΛΑΙΣΙΟ ΘΕΡΙΝΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ
Το 5ο Θερινό Σχολείο Ιστορίας και Οικονομίας (HISEC), που θα πραγματοποιηθεί στην Πωγωνιανή και sτο Δελβινάκι (9–12 Ιουλίου 2026), εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια μελέτης των κοινωνικοοικονομικών μετασχηματισμών των ορεινών περιοχών μέσα από μια διεπιστημονική προσέγγιση. Το σχολείο εστιάζει στις ιστορικές και οικονομικές διαδικασίες που διαμόρφωσαν την οργάνωση της παραγωγής, των κοινοτήτων και των δικτύων κινητικότητας στα ορεινά περιβάλλοντα της νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Οι ορεινοί χώροι αποτελούν ιδιαίτερα πεδία μελέτης, καθώς συνδυάζουν γεωγραφικούς περιορισμούς, χαμηλή πληθυσμιακή πυκνότητα και ιστορικές μορφές οικονομικής οργάνωσης που συχνά βασίζονται στην κτηνοτροφία, τη μικρή γεωργική παραγωγή και την πολυδραστηριότητα των νοικοκυριών. Παράλληλα, η σχετική απομόνωση και οι δυσκολίες πρόσβασης σε υποδομές και αγορές διαμόρφωσαν ιδιαίτερες κοινωνικές δομές και στρατηγικές προσαρμογής των τοπικών κοινοτήτων. Στην Ήπειρο και ειδικότερα στο Πωγώνι - μια περιοχή που βρίσκεται σε ορεινό περιβάλλον και ιστορικά λειτουργούσε ως ζώνη διασύνδεσης μεταξύ διαφορετικών οικονομικών και πολιτισμικών κόσμων - οι κοινότητες ανέπτυξαν μορφές οικονομικής δραστηριότητας, κινητικότητας και κοινωνικής οργάνωσης που συνδέουν το τοπικό με ευρύτερα περιφερειακά και διεθνή δίκτυα.
Ταυτόχρονα, οι ορεινές περιοχές αποτελούν σήμερα πεδίο νέων μορφών τοπικής πρωτοβουλίας και κοινωνικής καινοτομίας, που συνδέουν την αξιοποίηση των φυσικών πόρων, την προστασία του περιβάλλοντος και την ανάδειξη της πολιτισμικής κληρονομιάς με σύγχρονες μορφές οικονομικής δραστηριότητας.
Το θερινό σχολείο επιδιώκει να δημιουργηθεί ένας χώρος διαλόγου μεταξύ νέων ερευνητών και καταξιωμένων επιστημόνων, όπου η μελέτη των κρίσεων, των ιστορικών συνεχειών και των μετασχηματισμών των ορεινών κοινωνιών θα συμβάλει στην καλύτερη κατανόηση των προκλήσεων αλλά και των δυνατοτήτων των ορεινών περιοχών σήμερα.
ΣΕ ΠΟΙΟΥΣ ΑΠΕΥΘΥΝΕΤΑΙ
Το πρόγραμμα απευθύνεται σε τριάντα (30) προπτυχιακούς και μεταπτυχιακούς φοιτητές, αποφοίτους, καθώς και σε υποψήφιους διδάκτορες σχετικών επιστημονικών κλάδων.
ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ
Οι διδάσκοντες είναι μέλη ΔΕΠ του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου. Όλοι οι διδάσκοντες συμμετέχουν εθελοντικά και αφιλοκερδώς. Το θερινό σχολείο θα τιμήσουν με την παρουσία τους και θα συμμετέχουν στις κεντρικές ομιλίες και στις δύο στρογγυλές τράπεζες, ο Βασίλης Νιτσιάκος, Καθηγητής Κοινωνικής Λαογραφίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, η Αντιπεριφερειάρχης Ανάπτυξης των Ορεινών Όγκων της Περιφέρειας Ηπείρου Κατερίνα Αρλέτου, ο Δήμαρχος Πωγωνίου Κώστας Καψάλης, η Επικεφαλής της Δημοτικής Παράταξης «Ορεινών Συμφωνία» του Δήμου Γεωργίου Καραϊσκάκη Άρτας Ελευθερία Κοσσυβάκη, ο Σωτήρης Τσουκαρέλης, Ιδρυτικό μέλος και Πρόεδρος της Κοινωνικής Συνεταιριστικής Επιχείρησης «Τα Ψηλά Βουνά» και ο Βασίλης Κωστάκης, Καθηγητής Τεχνολογικής Διακυβέρνησης και Βιωσιμότητας στο Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο του Τάλιν.
ΤΟΠΟΣ ΚΑΙ ΧΡΟΝΟΣ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗΣ
Η διεξαγωγή του θερινού σχολείου θα γίνει στο Δελβινάκι και στην Πωγωνιανή από 9 (Πέμπτη) μέχρι και 12 (Κυριακή) Ιουλίου 2026.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ & ΠΑΡΟΧΕΣ
Τα έξοδα συμμετοχής ορίζονται στα 60 ευρώ για κάθε συμμετέχοντα και καλύπτουν φάκελο παρακολούθησης, τρία δείπνα (Πέμπτη, Παρασκευή και Σάββατο βράδυ) και ξενάγηση σε ιστορικά και πολιτισμικά μνημεία του Δήμου Πωγωνίου. Στο φετινό θερινό σχολείο υπάρχει και η δυνατότητα δωρεάν διαμονής στους ξενώνες του Σταυροσκιαδίου και των Δρυμάδων του Δήμου Πωγωνίου.
ΕΓΓΡΑΦΗ
H αίτηση συμμετοχής γίνεται καταθέτοντας ηλεκτρονική αίτηση στο hisec@uoi.gr μέχρι τις 15 Μαΐου 2026.
Κατεβάστε την αίτηση συμμετοχής, συμπληρώστε την και στείλτε την στο hisec@uoi.gr
Τα αποτελέσματα για τους επιτυχόντες συμμετέχοντες θα ανακοινωθούν στα τέλη Μαΐου 2026 στον ιστότοπο του Summer School https://hisec.accfin.uoi.gr/. Με την ολοκλήρωση του προγράμματος μαθημάτων, θα απονεμηθεί πιστοποιητικό συμμετοχής από το Κ.Ε.ΔΙ.ΒΙ.Μ του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.
Πρόγραμμα 9–12 Ιουλίου 2026
Αναλυτικό πρόγραμμα διαλέξεων, επισκέψεων, στρογγυλών τραπεζών και παράλληλων δράσεων στο Δελβινάκι και την Πωγωνιανή.
Πέμπτη 9/7/2026
Πολιτιστικό Κέντρο, πρώην Αρρεναγωγείο - Παρθεναγωγείο Δελβινακίου
Υποδοχή συμμετεχόντων
Χαιρετισμοί
- Πρύτανης Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Καθηγήτρια Άννα Μπατιστάτου
- Πρύτανης Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου, Καθηγητής Εμμανουήλ Κουτούζης
- Μέλος Συμβουλίου Διοίκησης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Καθηγητής Κωνσταντίνος Ζωγράφος
- Αντιπρύτανης Διεθνών Σχέσεων, Εξωστρέφειας και Δια Βίου Μάθησης, Καθηγητής Μπήτσικας Ξενοφώντας
- Δήμαρχος Πωγωνίου, Κωνσταντίνος Καψάλης
Κεντρική ομιλία
Νιτσιάκος Βασίλης, Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, με θέμα «Φύση οικονομία και πολιτισμός στην Πίνδο».
Παρασκευή 10/7/2026
Πολιτιστικό Κέντρο, πρώην Αρρεναγωγείο - Παρθεναγωγείο Δελβινακίου
«Από το πανηγύρι στο μουσικό χωριό; Μουσική, δημιουργικός τουρισμός και τα όρια της “ανάπτυξης” στον ορεινό χώρο», Σίσσυ Θεοδοσίου, Αναπλ. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.
«Από τον Νερόμυλο στο Blockchain: Οι Ορεινές Κοινωνίες στην Εποχή της Ψηφιακής Αποκέντρωσης», Αριστείδης Αναγνωστάκης, Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.
«Ο βοσκός και ο λύκος το ανθρώπινο και το άγριο στα βουνά της Ηπείρου», Άννα Μανδυλαρά, Αναπλ. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.
«Κοινωνικοοικονομικές επιδράσεις οδικών υποδομών στους ορεινούς χώρους», Ευάγγελος Κουμανάκος, Καθηγητής Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου.
«Διαδραστικό εργαστήριο: Από τις προκλήσεις στις δεξιότητες για την τουριστική ανάπτυξη της υπαίθρου», Γιώργος Γκωλέτσης, Αναπλ. Καθηγητής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.
Επίσκεψη στη λίμνη Ζαραβίνα Πωγωνίου
Δυνατότητα κολύμβησης.
Χώρος: συνεδριακός χώρος Λυκείου Πωγωνιανής.
19:30-21:00Στρογγυλή τράπεζα με θέμα «Ορεινή χώροι και τοπική αυτοδιοίκηση» και τη συμμετοχή των:
- Αντιπεριφερειάρχη σε θέματα του Τομέα Ανάπτυξης των Ορεινών Όγκων της Περιφέρειας Ηπείρου, Κατερίνας Αρλέτου
- Δημάρχου Πωγωνίου, Κωνσταντίνου Καψάλη
- Δημάρχου Ζαγορίου, Γεώργιος Σουκοβέλος
- Δημάρχου Βορείων Τζουμέρκων, Νικόλαος Βαϊτσης
- Επικεφαλής της Δημοτικής Παράταξης «Ορεινών Συμφωνία» του Δήμου Γεωργίου Καραϊσκάκη Άρτας, Ελευθερίας Κοσσυβάκη
Συντονισμός: Εύη Κουτσολιόντου, Διευθύντρια Έκδοσης Πρωϊνού Λόγου, καθημερινής πολιτικής και οικονομικής εφημερίδας τη Ηπείρου.
Σάββατο 11/7/2026
Πωγωνιανή
«Επιλεκτικές Οικολογίες: Κυνήγι, κράτος και άγρια ζώα του Βουνού και του Λόγγου», Γιώργος Βλάχος, Ερευνητής Γ’ στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών.
«Από την ορεινή εξωστρέφεια στην περιφερειακή περιθωριοποίηση: Το Συρράκο της Ηπείρου (18ος–20ός αι.)», Στρατής Κυπριωτέλης, Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.
«Ορεινοί τόποι σε μετάβαση και μάρκετινγκ: Δυνατότητες και όρια», Προκόπης Θεοδωρίδης, Καθηγητής Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου.
«Φύση και κατοίκηση», Μάντζου Πολυξένη, Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.
«Το Πωγώνι πέθανε - Ζήτω το Πωγώνι Δημογραφική Ερήμωση & Οικονομική Ανάπτυξη», Κωνσταντίνος Καρανάτσης, Αναπλ. Καθηγητής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.
Επίσκεψη σε πολιτιστικούς χώρους
Επίσκεψη στο Εργαστήριο Ψηφιδογραφίας και Εκθετηρίου Έργων Τέχνης «Γιάννη και Νίκου Κολέφα», στο Λαογραφικό Μουσείο και στο Μουσείο Τηλεπικοινωνιών της Πωγωνιανής.
Παρουσίαση/εισήγηση: «Από το ιστορικό τοπίο του Πωγωνίου στη σύγχρονη πολιτιστική δημιουργία στον ορεινό χώρο», Νιόβη Τόμου, Υπ. Διδάκτορας Πολυτεχνείου Μιλάνου – Πανεπιστήμιου Πατρών, Πρόεδρος Σωματείου «Γιάννη και Νίκου Κολέφα».
Χώρος: εγκαταστάσεις πρ. Κιβωτού του Κόσμου στην Πωγωνιανή.
19:30-21:00Στρογγυλή τράπεζα με θέμα «Συλλογικότητες και Ορεινοί Χώροι» με συμμετοχή:
- του Σωτήρη Τσουκαρέλη, ιδρυτικού μέλους και προέδρου της κοινωνικής συνεταιριστικής επιχείρησης «Τα Ψηλά Βουνά»
- του Βασίλη Κωστάκη, Καθηγητή Τεχνολογικής Διακυβέρνησης και Βιωσιμότητας στο Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο του Ταλίν στην Εσθονία και Ιδρυτή του ερευνητικού κέντρου P2P lab με έδρα τα Ιωάννινα
Συντονισμός: Λάμπρος Φλιτούρης, Αναπλ. Καθηγητής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.
Κυριακή 12/7/2026
Κεφαλόβρυσο Πωγωνίου Ιωαννίνων
Ήπια ορειβατική διαδρομή
Με τον Ορειβατικό και Φυσιολατρικό Σύλλογο Κεφαλοβρύσου Ιωαννίνων στο κεφαλόβρυσο Πωγωνίου Ιωαννίνων.
Διαδρομή 1.2: Παναγία-Γκρόπα Μαρίνας-Δημοτικό Σχολείο-Οφσκι Πράσινο.
Βαθμός δυσκολίας: πολύ εύκολη / εύκολη. Πεζοπορικές διαδρομές διάρκειας έως 2 ώρες, ιδανικές για αρχάριους και οικογένειες που επιθυμούν να γνωρίσουν το φυσικό κάλλος της περιοχής του Πωγωνίου. Μέγιστο υψόμετρο: 817μ.
ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Κώστας Καραμάνης - Καθηγητής Τμήματος Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστημίου ΙωαννίνωνΗλίας Σκουλίδας - Επικ. Καθηγητής Τμήματος Μουσικών Σπουδών Πανεπιστημίου Ιωαννίνων
Λάμπρος Φλιτούρης - Αναπλ. Καθηγητής Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας Πανεπιστημίου Ιωαννίνων
Κώστας Καρανάτσης - Αναπλ. Καθηγητής Οικονομικού Τμήματος Πανεπιστημίου Ιωαννίνων
Ευάγγελος Κουμανάκος - Αναπλ. Καθηγητής Σχολής Κοινωνικών Επιστημών Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου
Χρήστος Γκόγκος - Καθηγητής Τμήματος Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Πανεπιστημίου Ιωαννίνων
